Hoeveel betaal je bij het compromis?

Bij de verkoop van een bestaande woning is een waarborg of voorschot niet wettelijk verplicht. Ook het bedrag is niet wettelijk vastgelegd. Koper en verkoper kunnen hierover afspraken maken in de verkoopovereenkomst.

In de praktijk gaat het vaak om 5 tot 10% van de overeengekomen verkoopprijs. Een waarborg van 10% is dus gebruikelijk, maar geen wettelijke verplichting.

Voor de verkoper toont de betaling dat de koper zich engageert voor de aankoop. Voor de koper is het vooral belangrijk dat het geld veilig wordt bewaard zolang de verkoop nog niet volledig is afgehandeld.

Een waarborg is niet hetzelfde als een voorschot

Hoewel beide termen vaak door elkaar worden gebruikt, hebben ze een verschillende juridische betekenis:

  • Waarborg: een bedrag dat zekerheid biedt voor de uitvoering van de verkoopovereenkomst. Het blijft in principe eigendom van de koper tot de notariële akte wordt ondertekend. Bij een correcte afronding wordt het verrekend met de verkoopprijs.
  • Voorschot: een betaling van een deel van de verkoopprijs. Dit bedrag wordt bij betaling eigendom van de verkoper.

Laat in het compromis daarom uitdrukkelijk vermelden welke van beide afspraken wordt gemaakt.

Waarom dat onderscheid belangrijk is

Tussen het compromis en de notariële akte kunnen problemen ontstaan. De woning kan bijvoorbeeld beschadigd raken, de koper kan moeilijkheden ondervinden om zijn financiering rond te krijgen of een partij kan weigeren om verder mee te werken.

De gevolgen hangen af van de verkoopovereenkomst en de omstandigheden. Het is daarom belangrijk dat duidelijk vastligt wat met het betaalde bedrag gebeurt wanneer de verkoop niet volgens plan verloopt.

Laat het geld bewaren op een derdenrekening

Stort de waarborg bij voorkeur niet rechtstreeks op de persoonlijke rekening van de verkoper. Een beschermde derdenrekening van een notaris of vastgoedmakelaar biedt een veiligere manier om het bedrag tijdelijk te bewaren.

Een derdenrekening is een afzonderlijke rekening voor geld dat aan cliënten of andere derden toebehoort. Het bedrag blijft gescheiden van het eigen vermogen van het notariskantoor of de vastgoedmakelaar.

De notaris of makelaar bewaart het geld voor rekening van de betrokken partijen. De vrijgave gebeurt volgens de afspraken in de verkoopovereenkomst. Een vastgoedmakelaar die bij zijn beroepsactiviteit geld van cliënten of derden ontvangt, moet daarvoor over een derdenrekening beschikken.

Ook bij een verkoop zonder makelaar

Een eigenaar kan zijn woning zelf verkopen en rechtstreeks met een koper onderhandelen. Ook dan is het aangewezen om de waarborg via de derdenrekening van een notaris te laten bewaren.

De afwezigheid van een makelaar betekent niet dat het bedrag rechtstreeks aan de verkoper moet worden betaald. De notaris kan bovendien helpen bij het opstellen of nalezen van het compromis en bij de afspraken over de bewaring van het geld.

Bescherming wanneer de verkoop niet doorgaat

Als het bedrag rechtstreeks aan de verkoper is betaald en die ondertussen schulden heeft, kan het moeilijker worden om het geld terug te krijgen wanneer de verkoop niet doorgaat.

Op een derdenrekening blijft het geld afgescheiden van het eigen vermogen van de notaris of makelaar. Die bewaring beschermt het bedrag, maar bepaalt op zichzelf niet wie er recht op heeft wanneer een geschil ontstaat. Daarvoor blijven de overeenkomst en de omstandigheden van belang.

Welke afspraken horen in het compromis?

Laat minstens de volgende punten duidelijk vastleggen:

  • Het bedrag dat de koper moet betalen.
  • De aard van de betaling: waarborg of voorschot.
  • De rekening waarop het bedrag wordt gestort.
  • Wie het geld bewaart tot de verdere afhandeling.
  • Wanneer en onder welke voorwaarden het bedrag wordt vrijgegeven.

Een compromis brengt belangrijke juridische verbintenissen met zich mee. Laat de overeenkomst bij voorkeur vóór de ondertekening nalezen door een notaris, zodat koper en verkoper hun afspraken en verplichtingen goed begrijpen.